21ec97e4 b93f 4216 bd6a 3399f3ae4a00 compressed

آغاز سال تحصیلی برای بسیاری از کودکان و نوجوانان ، فراتر از یک تغییر ساده در برنامه روزانه ، یک رویداد استرس زا است که می تواند تعادل عاطفی آنها را به چالش بکشد. (Stressful Event) 

در ادامه یک مقاله ساختار یافته و تخصصی برای شما آماده کردم.

گذر از تابستان به مدرسه

تحلیل روانشناسی استرس آغاز سال تحصیلی و راهکارهای مواجهه

مقدمه: چرا آغاز سال تحصیلی استرس زا است؟

انتقال از آزادی و ساختار غیررسمی تابستان به سخت گیرانه و منظم مدرسه، برای سیستم عصبی کودک یک تغییر ناگهانی محسوب می شود. این دوره با مفاهیمی چون”ترس از ناتوانی” ، “اضطراب اجتماعی” ، “فشار عملکرد” گره خورده است. از دیدگاه روانشناسی رشد، این استرس می تواند ناشی از تغییر در محیط ویا ترس از عدم انطباق با انتظارات جدید باشد.

ریشه های اصلی استرس در آغاز سال تحصیلی

الف) اضطراب جدایی:

در کودکان کوچک تر، بازگشت به مدرسه به معنای جدایی طولانی تر از والدین است. این موضوع می تواند باعث فعال شدن سیستم هشدار در مغز و بروز رفتارهای واپس گرایانه مثل اصرار بر استفاده از پستانک یا شب ادراری شود.

ب) اضطراب اجتماعی و پذیرش همسالان

برای نوجوانان ، بزرگترین چالش ، نقش اجتماعی است. ترس از قضاوت شدن، تغییر در گروه های دوستانه و تلاش برای حفظ وجهه اجتماعی سطح کورتیزول هورمون استرس را به شدت بالا میبرد.

ج) فشار عملکردی

کودکانی که وسواس موفقیت یا وسواس برنده شدن دارند ، مدرسه را نه فضایی برای یادگیری بلکه میدانی جنگی برای اثبات خود میبینند. ترس از اشتباه کردن یا نمره کمتر ، منبع اصلی استرس آنهاست.

د)تغییر ریتم بیولوژیک

تغییر ناکهانی ساعت خواب والگوی تغذیه ، مستقیما برای تنظیم هیجانی اثر میگذارد. خستگی مزمن ، استانه تحمل کودک را پایین آورده و او را نسبت به تنش های کوچک ، واکنش گراتر میکند.

نشانه های هشداردهنده چه زمانی باید نگران شد؟

والدین و مربیان باید به تغییرات رفتاری زیر توجه کنند:

علائم جسمانی ، شکم درد ، سردردر، حالت تهوع به ویژه در صبح ها

تغییرات خواب و اشتها : بی خوابی یا خواب بیش از حد ، بی اشتهایی یا پرخوری عصبی

تغییرات خلقی : تحریک پذیری بالا ، گریه های بی دلیل یا گوشه گیری

افت عملکرد تحصیلی ناگهانی : به دلیل درگیربودن تمام انرژی روانی در مدیریت اضطراب

راهکارهای حمایتی برای والدین و مربیان

پیش بینی و ساختاردهی

مغز انسان با پیش بینی آرام میگیرد. هفته های قبل از شروع مدرسه ، ریتم خواب را اصلاح کنیدو از کودک بخواهید با محیط مدرسه اگر امکان دارد آنا تا عنصر ناشناخته کاهش یابد.

اعتبار بخشی به احساسات

به جای گفتن جملاتی مثل چیزی نیست ، نگران نباش ، از تکنیک های اعتبار بخشی استفاده کنید.این کار باعث ایجاد امنیت عاطفی می شود.

تمرکز بر فرایند به جای نتیجه

برای کودکان با وسواس موفقیت ،یادبگیرید که ان ها را به خاطر تلاش و تداوم تشویق کنید مه فقط برای نمره یا اول شدن ، این کار از شکل گیری نگرش ذهنیت رشد جلوگیری میکند.

ایجاد مرزهای عاطفی و فضای امن در خانه

خانه باید پناهگاه کودک باشد. در پایان روز به جای بازجویی درباره نمرات و تکالیف ، بروری تخلیه هیاجنی تمرکز کنید. بازی های آزاد و فعالیت های بدنی به تخلیه تنش های انباشته شده کمک میکنند.

نتیجه گیری

آغاز سال تحصیلی تنها یک رویداد آموزشی نیست ، یلکه یک مرحله از رشد روانی است. اگر به جای تمرکز بر کتاب و دفتر ، برروی تاب اوری کودک تمرکز کنیم ؛ او تنها با استرس مقابله میکند. بلکه مهارت های خودتنظیمی را برای تمام چالش های زندگی آینده خود یاد میگیرد.

 منابع مقاله

School Refusal and Anxiety among Children and Adolescents: A Systematic Scoping Review

وقتی کودکان از مدرسه رفتن امتناع می‌کنند
عنوان: وقتی کودکان از مدرسه رفتن امتناع می‌کنند؛ کتاب کار والدین
رویکرد: درمان مبتنی بر رویکرد شناختی ـ رفتاری (CBT)
نویسندگان اصلی: Christopher A. Kearney و Anne Marie Albano
مترجمان فارسی: دکتر سیده‌الناز موسوی و دکتر لیلا سالک ابراهیمی
ناشر فارسی: انتشارات ارجمند
نویسنده: اعظم سامی
کارشناس ارشد روانشناسی
روانشناس خانه شماره 4 پرتومهر امام رضا (ع)

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید