در مطلب گذشته به طور کلی شرح مختصری از اختلالات اضطرابی ،تفاوت و افتراق آن با ترس وعلائم و نشانه های آن را بررسی کردیم. در حال حاضر نیز به شرح انواع اختلالات و نوعی از آن را به نام اختلال اضطراب فراگیر مورد بررسی قرار می دهیم.
اختلال اضطرابی چیست ؟
اختلال اضطرابی نوعی بیماری روانی است؛ اگرشما دچار اختلال اضطرابی هستید ، ممکن است به چیزها و موقعیتهای خاص با ترس و وحشت پاسخ دهید؛ همچنین ممکن است علائم جسمی اضطراب مانند تپش قلب و تعریق را تجربه کنید. تجربه کردن مقداری اضطراب در روزمره زندگی مان طبیعی است. اگر مجبور باشید با مشکلی در محل کار روبرو شوید، به مصاحبه شغلی یا علمی بروید، در آزمونی شرکت کنید و یا تصمیم مهمی بگیرید، ممکن است احساس اضطراب یا عصبی بودن کنید. مقداری اضطراب حتی میتواند مفید باشد – به ما کمک میکند تا موقعیتهای خطرناک را تشخیص دهیم و توجه خود را متمرکز کنیم تا در امان بمانیم.
اما اختلال اضطرابی فراتر از عصبی بودن و ترس خفیفی است که ممکن است گاها احساس کنید. اختلال اضطرابی زمانی اتفاق میافتد که:
- درعملکرد شماو توانمندی هایتان اختلال ایجاد کند.
- واکنشهایشما اغلب متناسب با موقعیتها نیست (واکنشهای بیش از حد).
- شمانمیتوانید واکنشهای خود را به موقعیتها کنترل کنید.
براساس راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5) انجمن روانپزشکی آمریکا، انواع مختلفی از اختلالات اضطرابی وجود دارد. این راهنمای مرجع استاندارد برای تشخیص بیماریهای سلامت روان می باشد.
انواع اختلالات اضطرابی عبارتند از:
- اختلال اضطراب فراگیر(GAD)
- آگورافوبیا
- اختلالپانیک
- فوبیاهایخاص
- اختلالاضطراب اجتماعی
- اختلالاضطراب جدایی
- سکوتانتخابی
سایر بیماریهای روانی ویژگیهای مشترکی با اختلالات اضطرابی دارند. این بیماریها شامل اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اختلال استرس حاد و اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) میشوند. اما انجمن روانپزشکی آمریکا آنها را به عنوان بیماریهای جداگانه طبقهبندی میکند.
اختلال اضطراب فراگیر(GAD) : یک وضعیت روانی است که در آن شما نگرانی بیش از حد در مورد موقعیتهای روزمره احساس میکنید. این اتفاق اغلب رخ میدهد و ممکن است مدیریت آن دشوار باشد. این اختلال در فعالیتهای روزانه شما در خانه، محل کار یا مدرسه اختلال ایجاد میکند.
طبیعی است که گاهی اوقات،پس از یک عامل استرسزای شدید در زندگی، احساس عصبی بودن کنید. بسیاری از مردم در مورد چیزهایی مانند سلامتی، ثروت یا خانواده نگران هستند. اما در اختلال اضطراب فراگیر (GAD)، این احساسات شدیدتر اتفاق میافتند، حتی در زمانی که دلیل واضحی وجود نداشته باشد. این احساسات میتوانند منجر به علائم جسمی مانند بیقراری، سردرد یا دردهای بیدلیل شوند.
نشانه ها و علائم اختلال اضطراب فراگیر:
- نگرانیبیش از حد و مداوم درروزمره
- مشکلدر مدیریت نگرانیها
- علائم جسمیمانند:
- مشکلدر خوابیدن و داشتن آرامش در خواب
- خستگی
- احساسبیقراری یا تحریکپذیری
- سردرد
- تپشقلب
- تنشعضلانی
- بیقراری
- تنگینفس
- عرقکردن
- مشکلدر تمرکز
- دردهایبیدلیل (مانند درد عضلانی، دلدرد)
علل بروز اختلال اضطراب فراگیر:
محققان علت دقیق GAD را نمیدانند، اما احتمالاً ترکیبی از عوامل زیر دخیل هستند:
عملکرد مغز: ممکن است تفاوتهایی در نحوه مدیریت نگرانی و استرس توسط مغز شما وجود داشته باشد.
ژنتیک: GAD ممکن است در خانوادهها ارثی باشد. تفاوتهای ژنتیکی منجر به تغییراتی در ناقل های عصبی مهم در مغز شما (سروتونین، دوپامین، GABA) باعث میشود که بر الگوهای فکری شما تأثیر میگذارند.
تجربههای زندگی: تجربیات استرسزا یا چالشبرانگیز در طول زمان ممکن است نحوه واکنش شما به موقعیتهای روزمره را شکل دهند.
اختلال اضطراب فراگیر چگونه درمان میشود؟
اختلال اضطراب فراگیر معمولاً با رواندرمانی، دارو یا ترکیبی از هر دو درمان میشود. تحقیقات نشان میدهد که بیشترین بهبود با درمان ترکیبی (دارو به همراه درمان) اتفاق میافتد.
رواندرمانی برای اختلال اضطراب فراگیر (GAD)
رواندرمانی، درمانی است که به شما کمک میکند افکار، احساسات و رفتارهای خود را بررسی و بهتر درک کنید. این شامل همکاری با یک متخصص سلامت روان دارای مجوز در یک محیط امن و حمایتی است. درمان همچنین میتواند ابزارها و راهکارهایی را برای بهبود خلقیات و نحوه عملکرد روزانه شما ارائه دهد.
درمان شناختی رفتاری (CBT) یکی از موثرترین رویکردها برای درمان اختلال اضطراب فراگیر (GAD) است. این روش به شما کمک میکند تا افکار منفی را که اضطراب شما را بدتر میکنند و منجرمی شود به روش خاصی رفتار کنید، تشخیص داده و تغییر دهید. با گذشت زمان، CBT ممکن است به کاهش نگرانی بیش از حد و ایجاد مهارتهای مقابلهای سالمتر کمک کند.
سیدسبحان حسینی- روانشناس
مرکز شماره 3 پرتومهرامام رضا(ع)
منابع :
Cleveland Clinic’s health articles
انجمن روانپزشکی آمریکا. اختلالات اضطرابی. در: راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی. ویرایش پنجم. ویرایش متن. انجمن روانپزشکی آمریکا؛ 2022: صفحات 215-231.
بدون دیدگاه