پانیک وحشت زدگی

در ادامه مطالب گذشته که در حال بررسی دسته اختلالات اضطرابی بودیم و توانستیم اختلال آگروفوبیا را شرح دهیم ، در حال حاضر نیز به اختلال وحشت زدگی(پانیک) میپردازیم.

تعریف کوتاهی از حمله پانیک(اختلال وحشت زدگی)

حملات پانیک احساس ناگهانی و شدید ترس است که باعث علائم جسمی مانند تپش قلب، تنفس سریع و تعریق می‌شود. برخی از افرادی که حملات پانیک را تجربه می‌کنند، به اختلال پانیک، نوعی اختلال اضطرابی، مبتلا می‌شوند. درمان و داروها می‌توانند حملات پانیک و اختلال پانیک را درمان کنند.

حمله پانیک چیست؟

حمله پانیک باعث احساس نگرانی و ترس موقت می شود که واکنش‌های فیزیکی قوی در پاسخ به موقعیت‌های عادی و غیرتهدیدآمیز را در پی دارد. وقتی دچار حمله پانیک می‌شوید، ممکن است زیاد عرق کنید، در تنفس مشکل داشته باشید و احساس کنید قلبتان به شدت می‌تپد. ممکن است احساس کنید که دچارحمله قلبی شده‌اید.

حملات پانیک ویژگی اصلی اختلال پانیک هستند. اما می‌توانند در کنار سایر شرایط، مانند موارد زیر، رخ دهند:

• اختلالات اضطرابی.
• اختلالات خلقی.
• فوبیاها.
• اختلالات روان‌پریشی.
• اختلالات سوء مصرف مواد.
• اختلالات مرتبط با تروما و عوامل استرس‌زا.
• برخی بیماری‌های پزشکی.

تفاوت بین حمله پانیک و حمله اضطراب چیست؟

تفاوت اصلی این است که عوامل استرس‌زای خاصی که اغلب باعث حملات اضطرابی می‌شوند عمدتا به تدریج ایجاد میشوند، اما حملات پانیک معمولاً به طور غیرمنتظره و ناگهانی اتفاق می‌افتند.

اضطراب اغلب باعث علائم جسمی مانند تپش قلب یا احساس ناراحتی در معده می‌شود. علائم در اضطراب با شدت کمتر و با مدت زمان بیشتری است اما در اختلال پانیک شدت حملات زیاد و مدت زمان آن کوتاه مدت است.

اختلال پانیک چیست؟

اختلال پانیک یک اختلال اضطرابی است که شامل حملات پانیک غیرمنتظره متعدد می‌شود. یکی از ویژگی‌های اصلی اختلال پانیک این است که حملات معمولاً بدون هشدار اتفاق می‌افتند و به دلیل سلامت روان یا بیماری جسمی دیگری نیستند. اغلب محرک خاصی برای آنها وجود ندارد.

نکته قابل اهمیت این است که : هر کسی که حمله پانیک را تجربه می‌کند، دچار اختلال پانیک نمی‌شود ( به این اختلال دچار نیست).

علائم حمله پانیک چیست؟

حمله پانیک به طور ناگهانی اتفاق می‌افتد. علائم معمولاً ظرف 10 دقیقه پس از شروع به اوج خود می‌رسند و سپس به زودی از بین می رود. علائم جسمی حمله پانیک عبارتند از:

• درد قفسه سینه.
• تپش قلب.
• مشکل در تنفس، مانند نفس نفس زدن.
• لرزش یا رعشه.
• لرز.
• حالت تهوع.
• عرق کردن.
• سوزن سوزن شدن یا بی‌حسی در انگشتان دست یا پا.

ممکن است موارد زیر را احساس کنید:

• وحشت شدید.
• احساس خفگی یا خفگی.
• ترس از دست دادن کنترل.
• انگار که قرار است بمیرید.
• مسخ واقعیت (احساس غیرواقعی بودن) یا مسخ شخصیت (احساس جدایی از خود)

اگرعلائم حمله پانیک را تجربه کرده‌اید، مراجعه به پزشک ضروری است. آنها می‌توانند تشخیص رسمی به شما بدهند و اطمینان حاصل کنند که هیچ علت جسمی زمینه‌ای وجود ندارد.

چه چیزی باعث حملات پانیک می‌شود؟

متخصصان دقیقاً نمی‌دانند که چرا برخی افراد حملات پانیک را تجربه می‌کنند یا به اختلال پانیک مبتلا می‌شوند. مغز و سیستم عصبی شما نقش کلیدی در نحوه درک و مدیریت ترس و اضطراب شما دارند. محققان فکر می‌کنند که اختلال عملکرد آمیگدال شما – بخشی از مغز شما که ترس و سایر احساسات را پردازش می‌کند – ممکن است ریشه این شرایط باشد. آنها همچنین فکر می‌کنند عدم تعادل شیمیایی در گابا آمینوبوتیریک اسید (GABA)، کورتیزول و سروتونین ممکن است نقش مهمی داشته باشند.

چه چیزی باعث حملات پانیک می‌شود؟

اغلب هیچ عامل محرک خاصی برای حملات پانیک وجود ندارد. اما افرادی که فوبیا دارند می‌توانند عوامل محرک مرتبط با فوبیا را تجربه کنند که منجر به حمله پانیک می‌شود. به عنوان مثال، فردی که مبتلا به تریپانوفوبیا (ترس شدید از سوزن) است، اگر مجبور شود برای آزمایش پزشکی از او خون گرفته شود، ممکن است دچار حمله پانیک شود. برای برخی افراد، ترس از حمله پانیک اغلب برای ایجاد آن کافی است. لازم به ذکر است که یکی از معیارهای اختلال پانیک این است که حملات پانیک هیچ عامل محرک شناخته‌شده‌ای ندارند.

مدیریت و درمان

حملات پانیک و اختلال پانیک چگونه درمان می‌شوند؟

روان‌درمانی، داروها یا ترکیبی از هر دو در درمان حملات پانیک و اختلال پانیک بسیار مؤثر هستند. مدت زمان نیاز به درمان به شدت بیماری و میزان پاسخ شما به درمان بستگی دارد.

روان‌درمانی

روان‌درمانی (گفتاردرمانی) اصطلاحی برای انواع تکنیک‌های درمانی است که هدف آن کمک به فرد در شناسایی و تغییر احساسات، افکار و رفتارهای ناسالم است.

انواع خاصی از روان‌درمانی که می‌توانند به حملات پانیک و اختلال پانیک کمک کنند عبارتند از:

درمان شناختی رفتاری (CBT): در این نوع درمان، شما افکار و احساسات خود را با یک متخصص سلامت روان، مانند یک مشاور یا روانشناس دارای مجوز، در میان می‌گذارید. این متخصص به شناسایی محرک‌های حمله پانیک کمک می‌کند تا بتوانید تفکر، رفتارها و واکنش‌های خود را تغییر دهید. همانطور که شروع به واکنش متفاوت به محرک‌ها می‌کنید، حملات ممکن است کاهش یافته و در نهایت متوقف شوند.

درمان مواجهه‌ای: این شامل قرار دادن تدریجی و مکرر شما – در تخیل و/یا در واقعیت – در معرض هر چیزی است که باعث حمله پانیک می‌شود. با گذشت زمان، یاد می‌گیرید که به جای ایجاد اضطراب و وحشت، با موقعیت راحت تر برخورد کنید. شما تکنیک‌های آرامش‌بخشی مانند تمرینات تنفسی را برای مدیریت اضطراب خود در طول فرآیند یاد خواهید گرفت.

چگونه می‌توانم حمله پانیک را متوقف کنم؟

در حالی که هیچ راهی برای متوقف کردن فوری حمله پانیک بلافاصله پس از شروع آن وجود ندارد، مراحلی وجود دارد که می‌توانید برای مدیریت علائم تا زمان رفع حمله انجام دهید، از جمله:

تمرین تنفس عمیق: نفس نفس زدن شدید یکی ازعلائم حملات پانیک است که می‌تواند ترس را افزایش دهد. تنفس عمیق می‌تواند علائم پانیک را در طول حمله کاهش دهد. تا جایی که می‌توانید آرام، عمیق و ملایم از طریق بینی نفس بکشید و به آرامی از طریق دهان بازدم کنید. چشمان خود را ببندید و روی تنفس خود تمرکز کنید.

اذعان به اینکه دچارحمله پانیک شده‌اید: آگاهی پیدا کردن از اینکه دچارحمله پانیک شده‌اید – و نه یک دوره خطرناک برای سلامتی – می‌تواند به مدیریت ترسی که تجربه می‌کنید کمک کند. به خودتان یادآوری کنید که این حمله موقتی است و خواهد گذشت.

شل کردن عضلات: حملات اضطراب می‌تواند باعث سفت شدن عضلات شما شود. برای کاهش تنش و حفظ آرامش، روی شل کردن یک گروه عضلانی در یک زمان تمرکز کنید.

تمرین ذهن آگاهی: حمله پانیک می‌تواند باعث شود احساس کنید از واقعیت یا بدنتان جدا شده‌اید. برای متمرکز کردن افکارتان و ایجاد آرامش، ذهن آگاهی را تمرین کنید و روی زمان حال تمرکز کنید.

سیدسبحان حسینی

کارشناس ارشد روانشناسی عمومی

خانه شماره 3 پرتو مهرامام رضا(ع)

منابع :